Een nieuw jaar is net begonnen; tijd om vooruit te kijken. Komende zomer zal ik samen met Jan Jaap voor World Servants naar het dorpje Los Angeles in Bolivia gaan. In drie weken tijd zullen we daar met ongeveer 35 anderen bouwen aan een aantal klaslokalen. Deze website is vanaf nu daarom voor een nieuw doel in gebruik: informeren over ons project in Bolivia! De staf is rond, de voorbereidingen zijn in volle gang en we hebben er allebei ontzettend veel zin in.

De lay-out van de site heb ik afgelopen dagen enigszins aangepast. De inhoud is iets gewijzigd, maar nog niet alle pagina’s zijn helemaal klaar. Neem daarom rustig zo nu en dan nog een kijkje. De mailinglist voor de site zal gewoon in gebruik blijven, maar het is ook mogelijk om aan te geven dat je deze informatie niet meer wilt ontvangen.

Zoals altijd na een lezing van Entremundos kom ik met een hoofd vol gedachten terug. Deze keer was het thema journalistiek in Guatemala en vooral het ontbreken daarvan. Omdat 14 families 90% van het land bezitten, hebben zij ook de media in handen. Coruptie en slechte arbeidsomstandigheden zijn daarom not done in de kranten. In de laatste jaren is de nouveau riche opgekomen; een invloedrijke groep die zijn geld haalt uit de doorvoer van drugs (en mensen) vanuit met name Columbia. Iedereen weet dat het gebeurt, maar in de krant zal het nooit geschreven worden. Met vele voorbeelden vertelde de spreker dat het niet-publiceren van zijn stukken de uitvoer van vele bedreigingen had weten te voorkomen.

Wederom een kijkje achter de schermen van dit fascinerende land. Waarom gebeurt dit? Wat is de invloed van geld? Verandert Internet iets? Na zeven weken reizen, ontspannen en de toerist uithangen nog even weer terug bij een kijkje achter de schermen. Ik ben terug in Xela, wat ergens al een beetje als thuiskomen voelt. Aan de andere kant zijn veel mensen al vertrokken, slaap ik in een hostel in plaats van bij mijn familie en kijk ik vooral terug in plaats van vooruit. Wat een reis, wat een bijzondere tijd aan de andere kant van de oceaan.

De laatste week was ik in Lanquin en Coban, een prachtig gebied rondom een rivier. Helaas zag ik de quetzal (zie vorig bericht) niet, maar middenin het bos heb ik het beestje wel verschillende keren gehoord. De dagen in Lanquin waren relaxed, met uitzondering van de zaterdag die voor mijn doen erg avontuurlijk was. Zwemmen en klauteren door de grotten met enkeeen kaarsje ter verlichting en tuben over de rivier. Na een flinke wandeling bijkomen in de werkelijk schitterende grotten van Semuc Champey. Een dag om toe te voegen aan de lijst met hoogtepunten!

Nu bedenk ik dat ik met dit hoofd vol verhalen over een week in het vliegtuig zit. Op weg terug naar Nederland. Soms onwerkelijk, een andere keer wil ik maar al te graag dat het al zover is. Een wisselend gevoel, want ondanks dat ik alle highlights heb gezien, is er nog zoveel meer. Wellicht komende weken nog wat gedachten op deze plek en anders tot in Nederland!

Aantal busuren: 113

Het is half zes `s ochtends, misschien al zes uur. Met een paar honderd mensen zit ik op Tempel IV en kijk ik uit over de jungle van Tikal. Ooit moet dit een gigantische stad geweest zijn. Tussen het groen doemen twee andere tempels op. Door de bewolking is er van de aan ons beloofde zonsopgang geen sprake. Wel horen we apen die bezig zijn hun territorium af te bakenen. Vogels die wakker worden, insecten die zoemen.

Graag zou ik foto`s laten zien wat de grootsheid van Tikal. Tempels en paleizen die zijn overgroeid door de jungle doordat de Maya`s hier rond 900 weggingen. Oorzaak: zeer waarschijnlijk overbevolking waardoor er voedseltekort ontstond. Gevolg daarvan was of oorlog of simpelweg ziekte, daarover verschillen de meningen. Helaas heeft de geheugenkaart van mijn camera kuren, waardoor ik geen foto`s kan bekijken of kan uploaden (het lijkt er op dat alles echt weg is, wie helpt??). Voor een kleine indruk: http://www.flickr.com/search/?q=tikal&page=2

Een mooi voorbeeld van de wiskunde en het bouwkundig inzicht van de Maya`s is een plein waar twee tempels staan. Bij het begin van de lente komt de schaduw van de ene tempel precies tot de onderste laag van de andere tempel. Bij het begin van de herfst gebeurt exact hetzelfde (of ergens rondom die tijd, hier zat een klein foutje in de berekening geloof ik). Deze en allerlei andere symbolen vind je steeds weer in allerlei vormen terug. Inscripties, maskers, maar ook het aantal treden van een pyramide heeft altijd een reden. Niet alleen de tempels waren indrukwekkend,  ook was het ontzettend tof om aapjes tussen de bomen door te zien slingeren en alle vogels te horen!

Deze zeer geslaagde en vermoeiende dag eindige in een ontzettend leuk hostel (http://www.amigoshostel.com/) in Flores, een stadje vlakbij Tikal. Lekker rondhangen, nieuwe boeken uit de boekenuitwisseling lezen en vooral heerlijk bijkomen. Ik ben daar dan ook een paar dagen geweest om te wandelen en veel te slapen. Vandaag ben ik met de bus weer verder gegaan naar Coban, waar morgen de zoektocht naar de Quetzal, de nationale vogel van Guatemala, op de rol staat.

Aantal busuren: 100 (exactemento!)

Het leven van een reiziger gaat niet altijd over rozen. Het leven van een reiziger verschilt daarin natuurlijk niet van het leven van iemand anders, al zijn de ongemakken van een andere aard. Deze ongemakken kunnen grofweg worden ingedeeld in twee categorien. In de eerste plaats gaat het om puur practische zaken. Hierbij valt te denken aan hitte, zweet dat in je ogen druipt terwijl je met je te zware backpack weer eens op zoek bent naar een goedkope plek om te slapen, te veel muggenbeten die natuurlijk jeuken en slechte matrassen in te kleine bedden. De tweede categorie heeft meer met niet-fysieke zaken te maken. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om het missen van allerlei mensen en in het bijzonder een allerliefste vriendje. Ook het missen van bruin brood met kaas, yoghurt zonder suiker , Erwin Krol en het NOS-journaal, wijntjes met vriendinnetje op een terras aan een utrechtse gracht etcetera. Maar gelukkig brengt reizen ook veel moois met zich mee. Tijd voor een update van de afgelopen week.

Chitzen Itza en Valladolid

Na Merida vervolgde ik mijn weg naar Chitzen Itza, een volgende Maya Ruine. Een prachtige plaats, zie foto`s op http://picasaweb.google.com/jiskagietema/BackInGuatemala/ Rond een uur of 11 werd de plaats overspoeld met busladingen toeristen en besloot ik weer terug te gaan naar Valladolid. In dit dorpje had ik al de nacht doorgebracht en de vorige dag had ik gezien dat je daar fietsen kan huren. Met een prachtige mexicaanse fiets toog ik naar een stel grotten om een frisse duik te nemen. Gelukkig was er ook fietspad, zodat ik niet door de vele auto`s om ver werd gereden. Een fikse regenbui gooide aan het eind van de rit roet in het eten, maar uiteindelijk was ik na een warme douche in het hostel weer helemaal de oude.

Playa del Carmen

Omdat ik me bedacht dat ik de komende tijd niet meer op het strand zou komen, besloot ik nog terug te gaan naar de kust. Dit keer Playa del Carmen, een ubertoeristische badplaats. Starbucks, MacDonalds, Burgerking, Berskha, Converse All Stars, werkelijk alles vloog me om de oren. Het was dan ook even wennen, maar daarna vooral genieten van zon, strand en zee. Een snorkeltripje op dag 1, dag 2 wederom een fietstocht, deze keer op het eiland Cozumel. Dag 3 werd daarom enkel relaxen en uren op het strand liggen. Op en top vakantie!

Back in Guatemala

Inmiddels ben ik na twee dagen bussen weer terug in Guatemala. Ik deed nog een tussenstop in Chetumal waar ik het allereerste mooie museum bezocht. Allerlei aspecten uit de Maya cultuur werden hier nog eens duidelijk uitgelegd, in een mooi vormgegeven gebouw. Eindelijk geen ellelange vitrines, maar gewoon mooie educatie. Na 9 uur verder rijden door Belize ben ik nu in El Remate, in een hostel aan een geweldig mooi meer. Vanochtend een tochtje door de jungle. Op de foto`s een indruk, maar helaas zijn geluiden en geuren niet in beeld te vangen. Nu tijd om op zoek te gaan naar iemand die me morgen heel vroeg naar Tikal, de meeste bekende Maya-plaats van Guatemala wil brengen. Binnenkort meer nieuws over mijn ervaringen daar!

Aantal busuren: 92

Alles krijgt langzaam zijn eigen plek. Shampoo en douchegel in het vak aan de linkerzijkant van m`n tas, sokken en ondergoed rechts. Vervolgens m`n gympen bovenop, de boel aan de bovenkant dicht krijgen. Daarna op de voorkant met een flinke knoop nog m`n wandelschoenen vastmaken en dan proberen alles echt goed dicht te krijgen. Elke keer weer wonderbaarlijk dat ik al mijn spulletjes weer meekrijg. Dan een kwestie van nog even een flesje water vullen en met zweet op m`n voorhoofd richting de bus lopen. Zo begon mijn dag vanmorgen. Ongemerkt ben ik alweer bijna een week in Mexico. De tijd vliegt! Het was oorspronkelijk niet mijn plan om hier nog heen te gaan, maar ik liep wat voor op mijn vage plan en vandaar dat ik nu in het zuiden van Mexico, de parel van het land, ben. Geen last van Dolly, de orkaan die in het noorden tekeer gaat gelukkig. Ik ben begonnen in Tulum, een dorpje dichtbij twee grote ruines. Vooral de laatste hier was erg mooi, met uitzicht op zee. Verder een dagje lekker op het strand gelegen en flink verbrand! Helaas staan de foto`s hiervan op mijn andere geheugenkaart en heb ik die niet bij de hand.

Na bijna 10 dagen strand in zowel Mexico als Belize werd het weer tijd voor iets anders. Een beetje kunst, een beetje cultuur en weer stad na al het zand. Gelukkig was de stad Merida onder hand bereik en was daar ook nog een gezellig hostel met allerlei leuke mensen. Musea bekeken, door de stad geslenterd en wederom een dagje gesnorkeld. Deze keer in ondergrondse grotten! Een hele bijzondere ervaring, maar ook wel spannend met allerlei gammele laddertjes in de middle of nowhere. Mooie plaatjes onder andere hiervan op http://picasaweb.google.com/jiskagietema/OtraVezMexico 

Overigens is het qua vervoer in Mexico compleet anders geregeld dan in Guatemala. Bussen als touringcars, compleet met airconditie en alles er op en er aan. De eersteklasbussen hebben zelfs een toilet aan boord! Het reizen is dus een stuk comfortabeler, al mis ik wel de gezelligheid van de guatemalteekse bussen. In deze chickenbussen daar zijn de gesprekken altijd leuk, met veel nieuwsgierige mensen. Het slapen in de mexicaanse bussen is fijn, maar ik mis die gezelligheid van Guatemala wel een beetje.

Aantal busuren: 72

Een nieuwe waarschuwing zou hier op z`n plek zijn. Een waarschuwing om niet verder te lezen in geval van stress en dergelijke (zie eerder bericht). Ik vrees echter dat ik dan aan het waarschuwen blijf komende weken. Ik ben immers op vakantie en aan het genieten van ontzettend veel mooie dingen. Om elk bericht met zo`n waarschuwing te beginnen, is ook zo wat. Maar goed, bij deze, een gewaarschuwd mens telt voor twee.

De afgelopen week heb ik doorgebracht in Belize. Centraal stond het strand! Samen met Chantal, een Nederlandse vrouw die ik op de boot naar Belize tegenkwam, deelde ik een kamer. We vertrokken vanuit Puerto Barrios, een ontzettend lelijke stad in Guatemala waar vandaan alle bananen worden geexporteerd. Vandaaruit was het een uurtje met de boot en vervolgens nog een paar uurtje met de bus naar Placencia, onze eerste stop. Ik kan er weinig over vertellen: strand, zee, caribisch sfeertje en vooral relaxen! Helaas was mijn gezondheid niet helemaal top, want een fikse verkoudheid had de kop opgestoken. Geen zorgen, inmiddels ben ik weer helemaal beter.

Daarna zijn we doorgegaan naar Caye Caulker, een eiland voor de kust van Belize City. Wederom een prachtige blauwe zee, palmbomen en heel veel hitte. Daar heb ik ook mijn allereerste snorkel-ervaring opgedaan. Met een zeilboot de zee op en dan drie keer bijna een uur het water in. Het duurde even voor ik de snorkeltruc (alleen door je mond ademen) goed door had, maar daarna was het prachtig! Veel gekleurde vissen en visjes, kleine haaien, koraal, grote roggen en schildpadden. Ook hadden we het geluk om zeekoeien te spotten, al vond ik die persoonlijk niet zo heel erg indrukwekkend. Het was vooral leuk om tussen de vissen te zwemmen en te kijken wat zich allemaal onder het wateroppervlak afspeelt. Helemaal lekker om daarna op de zeilboot in de volle zon weer terug te zeilen naar het eiland. Een dag die zeer waarschijnlijk tot de hoogtepunten van mijn reis behoort.

Tot slot nog even een verklaring voor de titel van dit verhaal. Tussen Placencia en Caye Caulker brachten we een nachtje door in Hopkins, een ontzettend saai dorpje aan de kust. De bus zette ons af bij een t-splitsing en vanaf daar was het nog 7 km lopen naar het dorp. Iedereen had ons echter verzekerd dat er genoeg pick-ups waren die je een lift konden geven. We waren bovendien met 4 mensen, dus dat zou vast lukken. Na enige tijd wachten in de zon en een flink aantal autos die niet stopten, werden we eindelijk opgepikt. Vervolgens bleek het nog goed zoeken naar een betaalbare plek om te slapen, want Belize is duur, heel erg duur. Uiteindelijk zaten we naar een uur door het dorp sjouwen met onze backpacks, aan tafel bij Charlie. Hij had heel Belize gezien, overal gewerkt en gaf ons allerlei tips over waar we heen moesten gaan. We vroegen hem uiteraard waarom hij was teruggekeerd naar het o zo saaie Hopkins. Zijn antwoord luidde simpelweg: `O, I just love my sand`.

Foto´s bij dit bericht op http://picasaweb.google.com/jiskagietema/Belize

Aantal busuren: 65

Om 5 uur `s ochtends word ik wakker van het geblaf van honden. Ik draai me om, maar raak verstrikt in een combinatie van mijn laken en klamboe. Het ruikt naar zweet, stilstaandwater en DEET (mugwerend middel). Ik hoor behalve de honden allerlei insecten, vogels en gekabbel van water dat tegen een bootje slaat. Met dat bootje kwam ik gisteren aan in dit hostel, midden in de jungle. Verschillende delen zijn met steigers met elkaar verbonden en om ons heen is alleen maar groen en water van de rivier.

Gisteren kwam ik uit Honduras, deze keer kon ik gratis over de grens. Daar bezocht ik samen met een Mexicaanse reisgenoot Copan, een serie Maya ruines. Erg indrukwekkend, al zullen op de foto`s waarschijnlijk alleen hopen steen te zien zijn. Ik wandelde tussen de tempels, paleizen en rijkelui-huizen door met een boekje in de hand met alle achtergrond verhalen (tenminste: dat wat er bekend is tot nu toe). Dit maakte het stukken interessanter! Vroeger, zo`n 3000 tot 4000 jaar geleden, hebben hier vele mensen gewoond, gewerkt en geleefd. Er is natuurlijk niet veel meer, maar genoeg om een verhaal te construeren. Een verhaal over koningen, de een nog verwaander dan de ander, over de elite met veel bedden in hun huizen (of waren het banken?) en over het voetbalstadion dat gevonden is. Een interessant dagje, veel lezen, veel lopen (met name in de middag door de regen) en veel natuurschoon tussen de ruines door.

Inmiddels ben ik dus in Rio Dulce. Stilzitten en elk relaxen in het hostel hou ik niet lang vol en bovendien is mijn voorraad Nederlandse boeken beperkt. Daarom ging ik vandaag per boot over de rivier naar Livingstone. Een geweldig mooie tocht! Water, kleine hutjes en huisjes (wie gaat er ooit zo in de middle of nowhere wonen?), een kasteel en verschillende vogels. Ook Livingstone was voor een paar uurtjes de moeite waard. Een caribische sfeer, met dank aan de spanjaarden. Zij veroverden namelijk vele honderden jaren geleden na een lange strijd het eiland St. Vincent. De bevolking daar was echter zeer opstandig en werd om die reden naar Livingstone getransporteerd. Nog steeds leven er veel nakomelingen in die stad, die door zijn ligging aan de rivier verder erg afgesloten is van Guatemala. Reggae en rasta dus aan het strand!

Morgen blijf ik nog even een halve dag plakken in het hostel om van de hitte en de prachtige omgeving te genieten om daarna naar Puerto Barrios te gaan. Hier is verder weinig te beleven, behalve dat daar de volgende dag de boot naar Belize moet gaan. Of dit echt het geval is, ga ik meemaken.

Foto`s bij dit bericht op http://picasaweb.google.com/jiskagietema/HondurasEnRioDulce

Aantal busuren: 42

Deze dagen zijn vooral een kwestie van in de bus zitten. Vanuit Mexico ben ik onderweg naar Honduras, maar daarvoor moet ik heel Guatemala door. Omdat dat niet bijster interessant is, deze keer een verslagje van de afgelopen week in foto`s. Zie: http://picasaweb.google.com/jiskagietema/SanCristobalDeLasCasas

Groeten vanuit Xela! (waar ik nu even ben voor een tussenstop)

Aantal busuren: 23

Natuurlijk had dit bericht `Mexiiihiiiiicoooooo` of een variant daarop moeten heten. Dat doet half reizend centraal amerika echter al, en San Cristobal de las Casas geeft ook aan dat ik in Mexico ben. Eindelijk maar toch! Gisteren 8 uur in de bus gezeten, maar gelukkig ging alles goed. Grensovergang was een eitje en Mexico in gaan was gratis. De vraag is of dat het ook is als ik er straks weer uit ga.

Maar laat ik beginnen bij het begin. Donderdagavond was er namelijk een heerlijk concert van de Buena Vista Social Club in Xela! Een mooie gelegenheid om met alle vriendjes en vriendinnetjes van ICA nog één keer iets leuks te doen. Genieten van de slasadansers, de ritmes van de band en alle gezelligheid. Werkelijk fascinerend!

Vrijdag stond geheel in het teken van afscheid nemen en inpakken. Ik werd bedankt door de docenten van ICA en kreeg mijn diploma. Hierna moest ik een speech houden, maar daar kwam ik helaas niet helemaal uit.. na drie maanden was het een emotioneel moment: nu ging ik dan toch echt weg. Docenten die ik dag in dag uit heb gezien, een aantal medestudenten waar ik veel leuke dingen mee heb gedaan en Sandra, mijn directe collega. De meesten ga ik toch echt niet meer zien. ´s Middags mijn boeltje bij elkaar gepakt, twee flinke tassen waarvan ik er eentje achterlaat bij de talenschool om die later weer op te halen. ´s Avonds nog een BBQ met een aantal mensen en vroeg mn bedje in. Om 7 uur ´s ochtends werd ik namelijk opgehaald voor mijn rit naar Mexico.

Vandaag heb ik hier lekker geslented door de stad. Prachtig gekleurde huisjes, vele kleine en grotere kerkjes en overal parkjes om even te zitten. Een groot plein, een echte winkelstraat zonder auto´s en niet struikelen over de Amerikanen zoals in Antigua (want daar heeft het veel van weg). Vele kleuren, palmbomen, bergen en spaans dat een stuk sneller wordt gesproken. Een rustig hostel, een duits vriendinnetjes dat deze kant op komt en daarna natuurlijk nog heel veel meer moois. Ik had jullie graag foto´s laten zien en heb ook al een selectie gemaakt, maar Windows uit het jaar nul laat het niet toe om die te uploaden. Helaas, want het is werkelijk erg mooi, helemaal omdat het lekker zonnig is. Wees gerust, er komen foto´s en dat zullen er dan in één keer een heleboel zijn. Met mij gaat het verder tot nu toe goed, gezond alhoewel wel een beetje vermoeid. Ga nu lekker een plekje zoeken om te eten!

… dan is het eerste wat er bij inschiet, het schrijven van berichtjes hier. Daarnaast had ik het idee dat ik niet zoveel had gedaan in de afgelopen twee weken. Ik bekeek echter nog eens mijn foto´s en eigenlijk viel het wel mee. Met ´met het oog op morgen´ in mijn oren heb ik me er dan maar even toegezet om jullie allemaal bij te praten. Helaas geen foto´s, omdat ik mijn kabeltje voor mijn camera weer eens ben vergeten. Maar: wat in het vat zit, verzuurd niet!

Allereerst staan de dagen momenteel in het teken van afscheid nemen, inpakken en opruimen. Zojuist heb ik namelijk mijn reis geboekt naar San Christobal de las Casas in Mexico. Dit is ongeveer 8 uur rijden vanaf Xela, als alles bij de grens meezit. Een flinke reis, maar een mooie stad in combinatie met een nieuw visum voor de komende drie maanden is het vast waard. Afscheid nemen begon gisteren.

Het was El día del maestro, oftewel: lerarendag. Voor de basisscholen betekent dit een week vakantie, op mijn talenschool was het een dag feest. We verrasten de docenten met balonnen, liedjes en lekkers en ´s avonds was er een besloten dinner voor de leraren, waar ik special guest was. Enrique, de baas van de vrijwilligersprojecten én van de talenschool, had mij uitgenodigd omdat hij me wilde bedanken voor al het werk dat ik verzet had. Ik kreeg cadeautjes en een heerlijke maaltijd. Eindelijk maar toch, waardering voor wat ik in de afgelopen maanden heb gedaan. Ik heb nauwelijks begeleiding gehad en moest veel dingen maar zelf uitzoeken, maar nu leek het dan toch dat dit redelijk belangrijk was geweest voor hen. Cultuurverschil? Onwil? Onkunde?

Eerder die dag was ik nog langsgeweest bij een kinderopvang. DIt wordt een nieuw project en ik heb een kennismakingsgesprek gevoerd met de directrice. Dit ging redelijk goed, mijn spaans kan dit aan! Erg leuk om te merken, al merk ik ook steeds dat er wel steeds dingen zijn die ik net niet goed zeg en dat er nog veel woorden zijn die ik niet weet. Ik blijf het echter proberen en gelukkig zijn de Guatemalteken erg aardig en hebben alle begrip voor je. Dit is in de afgelopen drie maanden erg behulpzaam geweest.

Naast een yogales en nog een ontspannend bezoekje aan de heetwaterbronnen, ben ik vorige week ook nog meegeweest naar de universiteit. Dit keer de private variant. Het verschil was duidelijk: hier geen kapotte ramen en rotzooi, maar een opgeruimd en goed geverfd gebouw. De colleges, rechten, waren niet bijster interesssant, totdat er een opdracht gemaakt moest worden. Op dat moment kwamen de typmachines (jawel!) tevoorschijn en het volgende uur was het lokaal gevuld met een vreselijk geratel waarin het voor mij onmogelijk was om me te concentreren. Iedereen was er echter aan gewend. Ik vroeg waarom ze niet gewoon pen en papier gebruikte of de enkeling die een laptop had, waarom hij die niet gebruikte. De reden: deze opdracht moest formeel en daarom getypt en er was geen mogelijkheid om te printen. Er bleef dus niks anders over. Een andere opvallendheid: veel oudere studenten. Zolang je maar betaalt, mag je blijven en in de avonden studeren is daarom voor velen een redelijk acceptale optie.

Goed, voor het gemak zal ik niet zoals iedereen schrijven over de nederlandse nederlaag, jullie heb vast al genoeg geleden. Volgende keer weer een verhaal met mooie Mexicaanse plaatjes!